e-mail που σταλθηκε 30/11/2012

Δρόμοι για να περπατάμε

Αξιότιμοι κυρίες και κύριοι,

Μήπως η παραβίαση των πεζοδρομίων είναι ένα καθημερινό ζήτημα που αποτυπώνει τα χαρακτηριστικά μιας σπάταλης, φιλοτομαριστικής και άδικης κοινωνίας; Μήπως η παραβίαση των πεζοδρομίων είναι ένα εξόφθαλμο μικρό έγκλημα που σε πολλές ελληνικές πόλεις μένει σχεδόν πάντα ατιμώρητο; Μήπως τα πεζοδρόμια καταστρέφονται από τις μηχανές και τ’ αυτοκίνητα που τα παραβιάζουν; Μήπως οι πολίτες επιθυμούμε πεζοδρόμια για να περπατάμε ελεύθερα; Μήπως οι πολίτες επιθυμούμε ίση μεταχείριση στα πεζοδρόμια;

Πόσο ασφαλής είναι ένας πεζός που περπατάει στη μέση μιας πολυσύχναστης λεωφόρου; Πόσο ασφαλής είναι ένας πεζός όταν στο πεζοδρόμιο κυκλοφορούν μηχανές και αυτοκίνητα; Μήπως ένα στα δύο θύματα τροχαίων δυστυχημάτων (εγκλημάτων) είναι πεζοί;

Μήπως τα πεζοδρόμια είναι δρόμοι για πεζούς; Μήπως επιπλέον όταν ανακαινίζονται τα πεζοδρόμια, αλλάζουν οι πλάκες τους με καινούριες (γρανιτένιες), θα πρέπει να υπάρχει και η μέριμνα ώστε να μπορούν οι πολίτες να περπατούν σε αυτά σαν άνθρωποι;

Μήπως είναι ανάγκη να σεβαστούμε το συνάνθρωπό μας που έχει κινητικές δυσκολίες; Οι ράμπες για τά άτομα με ειδικές ανάγκες, πέρα από το ό,τι είναι ελαττωματικές, είναι επικίνδυνες καθότι χρησιμοποιούνται κατά παράβαση του δίκαιου του πολίτη και της κοινής λογικής σχεδόν αποκλειστικά από τις μηχανές.

Τα πεζοδρόμια μας καλούν

Η ανάγκη του ηλικιωμένου, της γιαγιάς, του παππού, της μαμάς ή του μπαμπά με το παιδί στο καροτσάκι, η ανάγκη του καρδιοπαθούς να περπατήσει και τόσων άλλων ανθρώπων που χρειάζονται τα πεζοδρόμια για να περπατήσουν στη δουλειά τους ικανοποιούνται στο ελάχιστο.

Πρόκειται για μια προφανέστατη παραβίαση της εύρυθμης λειτουργίας της πόλης, με συνέπεια την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής μας και όχι μόνο, για την οποία η πολιτεία έχει μάλλον το μέγιστο μερίδιο ευθύνης. Πρόκειται για ανθρώπινη άναγκη: το περπάτημα, το οποίο γίνεται χωρίς δαπάνη και το οποίο είναι ευεργετικό για το κοινωνικό σύνολο.

Τί ωφελεί το να συνηθίζουμε να περπατάμε σε μια πόλη χωρίς πεζοδρόμια με την πραγματική έννοια του όρου;

Μήπως είναι καθημερινή η εικόνα των δημοτικών αστυνόμων σε πεζοδρόμια και πεζόδρομους, οι οποίοι στέκονται άπραγοι ενώ δίπλα τους βρίσκονται παράνομα σταθμευμένα οχήματα; Πότε ένας αστυνομικός παραβαίνει τα καθήκοντά του; Μήπως όταν παραλείπει τη νόμιμη ενέργεια, η οποία ανάγεται στα καθήκοντά του;

Η παραβίαση και η απαξίωση του δημόσιου χώρου

Το να σεβόμαστε το διπλανό μας είναι προϋπόθεση για να μας σεβαστεί κι εκείνος. Η παραβίαση του δημόσιου χώρου για προσωπικό όφελος δεν μπορεί να είναι αντικείμενο ελαστικής μεταχείρισης από τους πολίτες ή την πολιτεία. Επακόλουθο αυτής της ανισότητας μεταξύ πεζών και οχημάτων ακόμη και στο πεζοδρόμιο είναι η υποβάθμιση του πολιτισμού μας, η απαξίωση της δημόσιας κτήσης και γι’ αυτό δεν ευθύνονται μόνο οι πολίτες αλλά κυρίως η πολιτεία, η οποία έχει την εξουσία, επιβάλλει πρόστιμα και παραβάσεις, επιβάλλει την τάξη σχεδόν πάντα όταν και όπου το επιθυμεί. Μήπως η ανοχή της πολιτείας σε αυτή την «μικρή» παραβίαση του ελεύθερου δημόσιου χώρου έχει ως επακόλουθο την μεγαλύτερη παραβίαση που συντελείται στην δημόσια κτήση, η οποία με αντισυνταγματικό πιθανότατα τρόπο εκποιείται; Η οικονομική και αξιακή κρίση που βιώνουμε μάλλον εντείνεται από την ατιμωρησία στην παραβίαση των πεζοδρομίων από μηχανές και αυτοκίνητα.

Μήπως το «δε βαριέσαι, τώρα πρόβλημα είναι η μηχανή πάνω στο πεζοδρόμιο;», μας έφερε στο σημείο να είμαστε η πρώτη χώρα στην Ευρώπη σε θύματα τροχαίων δυστυχημάτων; Μήπως το «δε βαριέσαι» για το ένα ή το άλλο πρόβλημα ή το να δηλώνουμε με την πρώτη ευκαιρία πως «τίποτα δεν γίνεται» μας έφερε στο σημείο πολύ συχνά να γεμίζουν με σκουπίδια τα πεζοδρόμια και κατά συνέπεια να ζούμε σε βρώμικες πόλεις;

Καθημερινά κόβεται το ρεύμα σε 1.000 σπίτια συμπολιτών μας (Νοέμβριος 2012). Ποιος αποκλείει την πιθανότητα αργά ή γρήγορα να κοπεί το ρεύμα και στο δικό του σπίτι; Μήπως ο πολίτης αν συνεχίσει να μένει αμέτοχος και αδιάφορος στα ζητήματα της καθημερινής του ζωής, όπως αυτό της παραβίασης των πεζοδρομίων από μηχανές και αυτοκίνητα, μένει μόνος και απροστάτευτος απέναντι σε μια πολιτεία, η οποία με τη στάση της έχει δείξει πως δεν είναι σε θέση να τον στηρίξει; Ο δημόσιος χώρος παύει να είναι δημόσιος όταν παραβιάζεται.

Ο πιο οικονομικός, φιλικός στο περιβάλλον, σίγουρος και αλληλέγγυος τρόπος μετακίνησης είναι με τα μέσα μαζικής συγκοινωνίας. Στην πόλη της Θεσσαλονίκης έχουμε τα λεωφορεία. Κατά τα τελευταία χρόνια έχουν βελτιωθεί οι υπηρεσίες τους, μπορούν να γίνουν ακόμη καλύτερες, σε σύντομο χρόνο και χωρίς πολλά χρήματα (βλ. ΕΣΠΑ).

Μάλλον έχουμε χρέος να κάνουμε την καθημερινότητά μας ανθρώπινη. Για να γίνουν καλύτερα τα πράγματα χρειάζεται διαρκής κινητοποίηση των πολιτών.

ΥΓ. Είναι αξιοπρόσεκτο ειδικά στο κέντρο της Θεσσαλονίκης πως οι μηχανές που παραβιάζουν τα πεζοδρόμια ανήκουν συνήθως στην κατηγορία πολυτελείας.

Με εκτίμηση,

Χρίστος Καλλίτσης δημοσιογράφος - σκηνοθέτης

Τ.Θ.10107 Τ.Κ. 54110 Θεσσαλονίκη